Suat Tore
World of Traveller

İnsan Neslinin Devamı İçin Kararı Biz Vereceğiz (II) (11.07.2007)

Mart 24th 2010 in Türkçe yazıları

Suat Töre

Tema duyurularına devam ediyoruz:

SERA GAZLARI:
Karbondioksit: Fosil yakıtların (petrol ve türevleri, kömürlerin ve doğal gazın) sanayide kullanılması sonucunda oluşarak atmosfere karışmaktadır.
%80-85’i fosil yakıtlardan, %15-20’si de canlıların solunumundan ve mikroskobik canlıların organik maddeleri ayrıştırmasından kaynaklanmaktadır.
Küresel ısınmada %50 paya sahiptir. Atmosferdeki ömrü 50-100 yıldır.
Halokarbonlar: En fazla bilinenleri kloroflorokarbonlar (CFC’ler), hidrocloroflorokarbonlar (HCFC’ler) ve hidroflorokarbonlar’dır (HFC’ler). Yoğunlukları diğer sera gazlarının çok altında olup karbondioksiten 3.000-13.000 kat küresel ısınmada etkili olurlar. Doğal olarak çok nadir meydana gelirler. Atmosferde 400 yıl kadar kalabilirler.
Kloroflourkarbon gazları (CFC-H): Bu sera gazları için doğal kaynak yoktur. Spreylerdeki püskürtücü gazlar, soğutucu aletlerde kullanılan gazlar, bilgisayar temizleyiciler, bu gazların başlıca yapay kaynaklarıdır. Küresel ısınmadaki payları %22 oranındadır.
Metan: Organik artıkların oksijensiz ortamda ayrışması sonucunda meydana gelmektedir. Başlıca kaynakları pirinç tarlaları, çiftlik gübreleri, çöp yığınları ve bataklıklardır. Etki payı %13 kadardır. Küresel ısınmada karbondioksite göre 23 kat daha fazla etkilidir. Atmosferde kalış süresi 11-12 yıldır.
Ozon: Başlıca kaynağı, egzoz gazlarının 2/3’ünü oluşturan azot oksitlerin ultraviyole ışınları ile fizikoşimik reaksiyona girmesidir. Güneşin ışınlarına bağlı olduğu için (geceleri üretilmez) miktarı çok değildir. Küresel ısınmadaki sera etkisi %7 kadardır.
Azot Oksitleri: Kaynakları egzoz gazları, fosil yakıtlar ve organik maddelerdir. Küresel ısınmadaki payı %5’dir. Isıyı tutmada Karbondioksitten 200-300 kat daha etkilidir. Ancak atmosferdeki miktarı karbondioksite göre daha azdır. Atmosferde kalış süresi 150 yıldır. Atmosferde artmasında azot içeren gübreler, lağım suyuyla temas etmiş bitkiler ana sebebi olabilir. (Odun yakmak da azot oksitlerin artmasına neden olur.)
Su Buharı: Küresel ısınmada sera etkisi bakımından en başta gelir. Ancak yeryüzüne yakın atmosfer içindeki miktarı çok nadir hallerde yükselir. Bol miktarda bulunduğu atmosfer katmanı genellikle bulutların oluştuğu yükseklerdeki atmosfer tabakalarındadır. O nedenle daha çok güneşten gelen ışınları tutmada ve yükseklere yansıtmada (albedo) etkilidir. Atmosferdeki yoğunlukları değişir. Soğuk hava az su tuttuğundan dolayı kutuplarda su buharı çok azdır. Bunun aksine tropik bölgelerde ise atmosferdeki rutubet %4’e kadar su buharı içerebilir. İnsan aktivitelerinin su buharı oluşumu üzerindeki etkisi çok azdır.

e-mail:[email protected]

(11.07.2007)




required



required - won't be displayed


Your Comment:

SEYAHAT sırasında köşemiz yine Tema duyurularının; TEMA Vakfı; Tarım, Çevre ve Orman ile Enerji Bakanları’nın biraraya gelerek ortak eylem planı oluşturmasının olumlu bir gelişme olduğunu değerlendirmektedir. Ancak bu planda sivil toplum kuruluşlarının görüş ve çözüm önerileri de mutlaka yer almalıdır. Kaybedecek vakit yoktur.

Previous Entry

Bu hafta yine Refet Kayakıran’ın mailini köşemize alıyoruz.

AŞAĞIDA arşivde duran “Eksi Kırk Derecede Kuş Gribi” yazısının üstünden tam bir yıl geçmiş ama bu sefer aynı Moskova’da bahar var…

Next Entry