Suat Tore
World of Traveller

Kardeşlerimizin güzel şehri, Bakü-1

Haziran 14th 2011 in Türkçe yazıları

Seçim haftası nedeniyle hem biraz ülke gündeminden çıkmak, hem bize çok yakın bir kardeş ülkeden söz etmek ve hem de uzun bir seyahatimiz nedeniyle bu hafta olası internet imkansızlıklarına karşı köşemizi boş bırakmamak için bir gezi yazısını iki haftaya yayarak aktaracağız.

Nisan ayının son günlerinde gerçekleşen ATF nedeniyle bugüne kadar bir türlü göremediğimiz Azerbaycan’nın başkenti Bakü’ye nihayet fuar takviminin de uygun düşmesi ile gidebildik. Bakü havaalanına daha inince duvarlarda okuduğumuz duyurulardan bize çok yakın bir ülkeye geldiğimiz anladık. Yakınlık pasaport kontrolünden başlayarak dönüşümüze kadar hep rastaladığımız, hissettiğimiz  bir duygu olarak 3 gün boyunca bizimle beraberdi. Heryerde, arabalarda, mağaza vitrinlerinde, pencerelerde Azerbaycan ve Türkiye bayraklarını yan yana görmek insanı kardeş bir ülkeye gelmenin rahatlığına hemen sokuveriyor. Etraftaki konuşmalar, tabelalar, dükkan adları hep bildik gibi, konuşmalardan ne dendiğini bir şekilde anlıyorsunuz. Size dostlarla birlikte  olduğunuz hissini veren duyguların başında tabii ki dil benzerliği geliyor. Azerice, romantik ve kırsal bir Türkçeye benziyor. Bu yanıyla, insanı sımsıcak kucaklayan bir kent Bakü. Türkçe ve Azerice birbirine çok yakın iki dil, birçok ortak sözcük var, farklı anlamlara gelen aynı sözcüklerin komikliği de eksik değil (inmek-düşmek, okşamak-benzemek, Ayak yolu -Tuvalet,… gibi.) Azerbaycan’da turizm deyince akla ilk olarak başkent Bakü geliyor. Hazar Denizi kıyısındaki bu liman şehrine ayak basanların ilk dikkatini çeken dev petrol tesisleri. Denizin ortasında bir ada şeklinde kurulmuş tesiste hem petrol çıkarılıyor, hem de işçilerin kalması için konutlar kurulmuş. Çarlık Rusyası ve SSCB mimarisinin örnekleri şehirde bolca bulunuyor. “İçeri Şehir” denen eski şehirde tarihi anıtları gezip, yeni şehirde Bakü’nün modern yüzünü görmek mümkün. Bakü yakınlarında bulunan ve ateşe tapanların ibadethanesi olan Ateşgáh’da görülecek yerler listesinin başında. Buranın özelliği yüzyıllardır yer altından çıkan gazların, kayalık topraklardan alev halinde yükselmesi.
İstanbul-Bakü arası THY’nin her gün seferleri bulunuyor. İzmir ve Antalya’ya seferler de mevcut. Azerbaycan Türk vatandaşlarından vize istiyor, ama vizeyi giriş yaparken kapıda almak da mümkün. Ama yanınızda 2 fotografınız olsun.Vize bedeli 10.- USD. Azerbaycan’ın adı konusunda değişik görüşler bulunmakta. Bu ülkeyi (M.Ö. 323) yöneten komutanlarından Atropates’ten geldiği söylendiği gibi “Od” anlamındaki Azeri sözcüklerinden geldiğide belirtiliyor. Ancak, bu bölge adının etimolojisi yapılırken, burada egemenlik süren Kasar (Hazar) Türkleri’nin ismi de gözönüne alınmalı ve kaynaklara göre gerçek payı da büyük. Türklerin Azerbaycan’a gelişleri tahmini ve M.Ö. Saka-Iskit döneminde başladığı ileri sürülmekte ve M.S. 395 te Hun Türkleri Balkanlar’a inerken bir kısmının Kafkaslar yoluyla Anadolu’ya ve Azerbaycan’a geldikleri biliniyor. Selçuklu Türkleri’nin Azerbaycan’da görülmeleri ise 1015-1021 yılları arasında. Sultan Alpaslan zamanında Azerbaycan’da Türkmenler sayesinde Azerbaycan’ın Türkleşmesi gerçekleşmiş. Azerbaycan daha sonra Ilhanilerin egemenliğine girmiş ve bir süre “Altınordu” devletinin hakimiyetinde kalmış, Akkoyunlu ve Kara Koyunlular döneminde Türk nüfusu bakımından en yoğun dönemini yaşamış. Daha sonra Azerbaycan’da Safeviler, Afşar ve Kaçarlar hüküm sürmüş.

Bundan sonra, sırasıyla Şeki, Gence, Bakü, Derbent, Kuba, Nahcivan, Revan, Tebriz, Urmiye, Erdil Hanlıkları dönemi başlamış.

Azerbaycan toprakları Rusların egemenliğine girdikten sonra Revan’a ve Karabağ’a Ermeniler yerleştirilmeye başlanılmış. Azerbaycan Türkleri 1918-1920’de Kafkasya kurultayını toplamış ve 28 Mayıs 1918’de de ulusal Azerbaycan devletini kurmuşlar. Ancak 1920 de Kafkasya ötesi Sosyalist Sovyet Cumhuriyetlerine katılmak zorunda kalmış, 30 Eylül 1991 de SSCB çöküşüyle bağımsızlığını yeniden ilan etmiş.

Haftaya Bakü ve kardes ülke tanıtımını sürdüreceğiz.

e-mail: [email protected]

 

 




required



required - won't be displayed


Your Comment:

Üniversite yıllarımızda, bazen Beyazid’ın sokak aralarında, bazen harçlığımızı çıkartmak için çalıştığımız Karaköy hırdavatçılar çarşısı sokaklarında tombalacılar olurdu. Üç numara tutturdunuzmu kaçak yabancı sigara, 5 numaraya da Iskoç viskisi kazanırdiniz. Viski kazananlar ertesi gün viski yerine içtikleri buzlu çayı anlatırlar, tombalacıyı arayıp dururlardı.

Previous Entry

Azeriler, Kafkasya bölgesinin en büyük Türk bölümünü oluşturmakta ve Asya ve Kafkasya’daki en okumuş ve en kültürlü Türki topluluğudurlar. Haydar Aliyev ülkenin unutulmayan önderi. Resimleri, heykelleri, sözleri her köşede karşınıza çıkıyor. Anıt mezarı, Bakü’deki Faxri Xiyabani’de (Devlet Mezarlığı). Önde gelen kişilerin sanat eseri gibi mezarları bulunan Faxri Xiyabani şehrin turistik mekanlarından biri haline gelmiş. Biraz ileride ise

Next Entry